Borderline Kişilik Bozukluğu Nedenleri , Belirtileri Ve Tedavisi

borderline hastalığı tedavi

Borderline nedir

kişinin düşünme ve hissetme şeklini etkileyen, çoğunlukla ergenlik yıllarında oluşan, insani ilişkilerde bozulmayla belirginlik gösteren, duygularda aşırılıkların, dengesiz duygu değişimlerinin görülebildiği, düşünme ve hissetme şeklini menfi etkileyen, günlük hayatta olumsuzluklara neden olan ruhsal bir sağlık sorunudur. Borderline  hastalarının imajları, hedefleri, duyguları  sürekli  tahmin edilemez şekilde uçlarda değişiklik gösterir. En sevdiği insan bir anda düşmanı gibi olabilir.

Sınırda kişilik bozukluğu da denilen borderline kişilik bozukluğu çağımızda çok rastlanılan ruhsal problemlerden birisidir. Borderline hastaları günlük yaşantılarında devamlılık sağlayamazlar. İş seçimi, arkadaş tercihleri, hobiler gibi birçok konuda kimlik karmaşası ile yaşantılarında sorunlar yaşarlar. Gereksiz ve abartılı davranışlar sergilerler… Kendisini çok mutlu hissettiği bir anda kendisini önemsiz hissedebilir, hiçbir hayalinin gerçekleşmeyeceğini düşünebilir. Aşırı ve sık yemek yeme, dikkatsiz ve hızlı araç kullanımı, ihtiyaç olmadan alış veriş yapma, zararlı alışkanlıklar Borderline hastalarında çok sık görülen davranışlardandır.

Yalnız kalmayı sevmezler, terk edilmekten çok korkarlar. Duygularda olan gelgitlerden dolayı ilişkilerinde çok sık sorun yaşarlar. Bazı vakalarda intihar tehditleri, hatta girişimleri görülmüştür. Kamuoyu tarafından depresyon, uyuşturucu kullanımı, gündelik insani ilişkiler nedeni ile bilinirliği artmaktadır. Bu bir tür ruhsal bozukluktur, kesin tedavisi günümüzde vardır. Borderline kişilik bozukluğu hastalığı ekseriyetle ergenlik sonrası görülmekte yetişkinliğin genç çağlarında artmakta, ileri yaşlarda ise azalmaktadır.

Borderline nedenleri 

Sınırda kişilik bozukluğu  (Borderline)  oluşmasının birçok nedeni vardır. Hastalığa şu faktörler sebep olabilir:

Kalıtım

Borderline hastaları, anne babadan gelen genler dolayısıyla hastalık için daha savunmasız olabilirler. Henüz bu hastalık ile genler arasında tam bir ilişki kurulamamıştır. Ancak ikizler üzerinde yapılan bir araştırmada birinde borderline saptandıysa diğerinde de ,% 65 oranında hastalık olduğu teşhis edilmiştir.

Beyin kimyasalları ile ilgili sorun

Bazı borderline hastalarının beynindeki kimyasallarla davranışları arasında bağlantılar saptanmıştır. Özellikle serotonin miktarı, yıkıcı davranışlar için olan dürtünün kontrol edebilme seviyelerini belirler.

Beyin gelişimi ile ilgili sorun

MR ile incelenen borderline hastalarının beyinlerinde Amigdala, Hipokampus, Orbitofrontal Korteks kısımları ortalamadan daha küçük, aktivite seviyelerinin olağandışı olduğu görülmüştür.

Ailesel ve Çevresel faktörler

Borderline hastalarının geçmişi sorgulandığında, büyükleri tarafından yeterli ilgi görmeme, her türlü taciz mağduru olma, sürekli korku ve sıkıntı çekme, içki veya uyuşturucu sorunu olan bir aile içerisinde büyüme gibi bulgular bulunmuştur.

Bir ebeveyni kaybetmek

Hastalık nedenlerinden biriside anne veya babanın vefatı ve bu olayın bireyin üzerinde tesir bırakması olmaktadır.

Borderline belirtileri

Borderline hastalarında 9 ana  belirti vardır. Bunlar;

Terk edilme korkusu: Borderline Kişilik Bozukluğu (BKB) olan hastalar tek başına olmaktan nefret ederler. Bunun sebebi ise korkudur. Sevdikleri bir aile bireyinin işten geç gelmesi veya başka bir aile bireyinin yanında hafta sonu kalması korkuyu tetikler. Hatta fiziksel yaklaşımlar ile aile bireyinin veya sevdiği insanların

  1. ev dışına çıkmasını engellemeye çalışırlar. Bu tür olaylar sevdiği insanları BKB hastalarından hızlıca uzaklaştırır.
  2. Dengesiz ilişkiler: BKB ‘liler o kadar dengesiz duygular yaşarlar ki; Sevdiği bir insan bir anda nefret ettiği insan olabilir. Birçok ilişkiyi uçlarda yaşarlar. Hayatlarında siyah ve beyaz vardır. Çok hızlı insanlara inanırlar ve çok hızlı hayal kırıklığına uğrarlar. Hastanın yakınındaki tüm insanlar duygusal dolandırıcılık hissederler
  3. Kararsız benlik: Duyguları ve fikirleri hiç oturmamıştır BKB ‘lilerin… İşlerini, hobilerini, sevdiklerini, dinlerini, amaçlarını sıklıkla değiştirirler. Bazı vakalarda cinsel kimlikleri ve tercihlerini de sıklıkla değiştirildiği görülmüştür.
  4. Vücudu tahrip eden davranışlar: BKB ‘liler farklı davranışlar ile dikkat çekmeye çalışırlar. Dürtülerini kontrol edemediklerinden abartılı yemek yemek, aşırı içki tüketim, uyuşturucu tüketimi, abartılı çalışma, hırsızlık, rastgele seks gibi etraflarına ve kendilerine zarar veren davranışlarda bulunurlar.
  5. Dürtüsel kendine zarar verme: İntihar meyli ve vücuda zarar verme, vücuda verilen zararlar çoğunlukla yakma ve kesme şeklinde olur. İntihar meyli süreklidir. En az bir intihar teşebbüsü bulunur. Sürekli intiharı çağrıştırırlar.
  6. Duygusal kararsız tepkiler: Çok mutlu oldukları bir andan çok kısa bir süre umutsuz görünebilirler. Duygu geçişleri birkaç dakika ile birkaç saat sürebilir
  7. Sürekli boşlukta hissetme: Birçok şeyden tatmin olmazlar, kendilerini aşırı derecede” hiç “ hissederler. Tatmini başka yerlerde ararlar. Uyuşturucu, içki, cinsel ilişki ile “hiç” liği gidermeye çalışırlar.
  8. Ani öfke: BKB ‘li insanlar kendilerine ve çevrelerine çok hızlı öfkelenirler. Bazen yoğun olan öfke patlamaları bazen kısa olabilir. Öfke kontrolü yapamazlar
  9. Gerçeklikten uzaklık: BKB ‘li hastalar paranoyayla çok fazla mücadele ederler. Gerçeklikle temaslarını çok sık kaybederler.

Borderline teşhisi

Hastalığın teşhisini yapmak için semptomları ayrıntılı olarak incelemek ve doğru ayırdetmek önemlidir. Bu hastalık çoğu zaman diğer akıl hastalıkları ile beraber görülebilir. Borderline hastalarının ayrıca bipolar bozukluk, depresyon, madde kullanımı bozuklukları, toplumla çatışma, yemek yeme bozuklukları diğer akıl hastalıklarına göre çok daha fazladır. Diğer hastalıkların semptomları ile borderline hastalığının semptomları çakışırsa, teşhis ve tedavi zor olabilir.

Tanı genellikle 40 yaşlarından önce, insanlar evlilik, iş ve başka seçimler yapacağı zaman arifesinde bir girişimde bulundukları zaman konur. Tekdüze olan yaşam döngülerinde hastalığı anlamak mümkün olmaz. Ailenin geçmişinde herhangi bir depresyon, bipolar bozukluğu, anksiyete bozuklukları olup olmadığı araştırılır.

Çok küçük yaşlardan itibaren çocukluk, anne-baba-aile ve çevreyle olan ilişkiler, meslek ve iş hayatındaki ani değişiklikler, farklı hobiler, dini yönlenmeler, kültürel farklılıklar, cinsel yaşam, evlilik ve ilişki, hobiler ile ilgili konuların öyküsü dinlenir.

Hastalığın saptanması için ilk önce konusunda uzman psikolog ya da psikiyatr hastayla yaşadığı semptomlarla ilgili ayrıntılı testler uygulayarak bir görüşme yapar. Başka belirti nedenlerinin elenmesine yardımcı olacak şekilde ayrıntılı ve kapsamlı bir muayene yapılır.

Borderline tedavisi

Tedavi için ilk şart uzman desteğidir. Tedavi de öncelikle hastaların gel- gitlerindeki uç noktalar belirlenerek onlara kendi sınırlarını oluşturmaları için destek verilir. Kendi sınırlarını oluşturan hastalarda zamanla güçlü kimlik algısı oluşur. Kişilere problemlerini çözmesi öğretilir. Kişiler arası becerilerin kazanılması sağlanır.

Psikoterapi ile hasta iyileşme azmi gösterirse bir düzelme görülebilir. Abartı algısı dengelenmelidir. Öfke kontrolü sağlanarak, kişilere duygularını anlatması sağlanır. Diğer insanların ve kendisinin sınırları olduğu öğretilir. Farklı bakış açıları geliştirmesine yardımcı olunur.

Hasta sınırlarına döndüğünde tedavi sonlandırılır. Öfke kontrolünde Omega-3 yağ asitlerinin depresyon ve öfke patlamalarını hafiflettiği görülmüştür.

Borderline hastaları neler yaşar?

  • İnsanları manipüle ederek, dengesiz davranışlarda bulunurlar. Ya göklere çıkarırlar yada yerlerde süründürürler.
    • Duygusal hastalıklar arasında geçişler yaparlar, kronik depresiftirler.
    • Daima lunaparktaymış gibi heyecan hissederler
    • Çok sevdiği bir işi bir anda bırakabilirler
    • Siyah ile Beyaz’ın arasındaki Griyi göremezler
    • Özel olmak için çılgın ve tehlikeli davranışlar yapabilirler. Sosyal olmak onlar ihtiyaçtır.
    • Gerçeklik duygularını sık kaybedebilirler. Halüsinasyon atakları yaşayabilir.

    Hastalara öneriler

    Tedavi olmayı isteyin, benzer hastalıktan mustarip fertler ile diyaloğa geçin, konunun uzmanı bir hekim ile tedavinize başlayın ve onu mümkünse değiştirmeyin. Hastalığın tedavi edilebilir olduğunu aklınızdan çıkarmayın, yakınlarınıza tedavi süreci ile ilgili bilgilendirme yapın.

  • Arpa çayı faydaları